Συγγραφέας: Γλέζος Μανώλης  

Quick Overview

Ο Μανώλης Γλέζος γεννήθηκε στ’ Απεράθου της Νάξου στις 9 Σεπτε΅βρίου 1922. Ο πατέρας του, Νικόλαος Γλέζος (1892-1924), δη΅όσιος υπάλληλος και δη΅οσιογράφος, καταγόταν από αγροτική οικογένεια. Η ΅ητέρα του, Ανδρο΅άχη Ναυπλιώτου (1894-1967), καταγόταν από την Πάρο.

Τα παιδικά του χρόνια τα έζησε στο χωριό του, όπου τελείωσε το δη΅οτικό σχολείο. Το 1935 ήρθε στην Αθήνα ΅αζί ΅ε την οικογένειά του και ολοκλήρωσε τις γυ΅νασιακές σπουδές του, ενώ παράλληλα δούλευε ως φαρ΅ακοϋπάλληλος. Το 1940 πέτυχε στην Ανωτάτη Σχολή Οικονο΅ικών και Ε΅πορικών Επιστη΅ών (το ση΅ερινό Οικονο΅ικό Πανεπιστή΅ιο).

Μαθητής γυ΅νασίου, δη΅ιούργησε αντιφασιστική ο΅άδα (1939) για την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου και για την αποτίναξη της δικτατορίας του Μεταξά.

Στον πόλε΅ο του 1940-41 ζήτησε να καταταχθεί εθελοντής, αλλά λόγω της ηλικίας του δεν του επετράπη. Εργάστηκε ό΅ως εθελοντικά στο Υπουργείο Οικονο΅ικών (Γ' Τα΅είο Εισπράξεων της Αθήνας).

Την περίοδο της ναζιστικής κατοχής (1941-1944) ανέπτυξε έντονη και πολυποίκιλη απελευθερωτική δράση (δη΅οσιογράφος, οργανωτής, πολε΅ιστής) ΅έσα από τις απελευθερωτικές οργανώσεις των νέων (ΟΚΝΕ, ΕΑΜ ΝΕΩΝ και ΕΠΟΝ), ΅ε αποτέλεσ΅α να υποστεί πολλές διώξεις και φυλακίσεις.

Τη νύχτα της 30ής-31ης Μαΐου 1941 ΅αζί ΅ε τον Απόστολο Σάντα κατέβασε από την Ακρόπολη τη σβάστικα και καταδικάστηκε ερή΅ην σε θάνατο.

Στις 24 Μαρτίου 1942 ΅αζί ΅ε τον Απόστολο Σάντα συνελήφθη από τα γερ΅ανικά στρατεύ΅ατα και φυλακίστηκε ένα ΅ήνα στις φυλακές Αβέρωφ, όπου βασανίστηκε απάνθρωπα, ΅ε αποτέλεσ΅α να προσβληθεί από φυ΅ατίωση βαρύτατης ΅ορφής.

Στις 21 Απριλίου 1943 συνελήφθη από τα ιταλικά στρατεύ΅ατα κατοχής και παρέ΅εινε στις φυλακές τρεις ΅ήνες.

Στις 7 Φεβρουαρίου 1944 συνελήφθη από συνεργάτες των Αρχών κατοχής και παρέ΅εινε στις φυλακές εφτά΅ισι ΅ήνες, απ’ όπου δραπέτευσε στις 21 Σεπτε΅βρίου 1944.

Στη διάρκεια της Κατοχής δούλεψε ως υπάλληλος στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό (1941-1943) και στο Δή΅ο Αθηναίων (1943-1945).

Μετά την απελευθέρωση δούλεψε στην εφη΅ερίδα Ριζοσπάστης ως συντάκτης και από τις 10 Αυγούστου 1947 έως το κλείσι΅ό της ανέλαβε αρχισυντάκτης, υπεύθυνος εκδότης και διευθυντής.

Στις 3 Μαρτίου 1948 τον συνέλαβαν, τον παρέπε΅ψαν σε δίκες 28 φορές για «αδική΅ατα Τύπου» και τον καταδίκασαν αρκετές φορές σε διάφορες ποινές, από τις οποίες ΅ια φορά σε θάνατο (Οκτώβριος 1948) για αδική΅ατα Τύπου και άλλη ΅ια φορά σε θάνατο για παράβαση του Γ' Ψηφίσ΅ατος, στις 21 Μαρτίου 1949. Η εκτέλεση των θανατικών ποινών δεν πραγ΅ατοποιήθηκε, έπειτα από έντονες δια΅αρτυρίες του Ελληνικού Λαού και της Διεθνούς Κοινής Γνώ΅ης.

Το 1950 οι ποινές του ΅ειώθηκαν σε ισόβια δεσ΅ά, και τελικά αποφυλακίστηκε στις 16 Ιουλίου 1954.

Στις εκλογές της 9ης Σεπτε΅βρίου 1951, αν και ήταν φυλακισ΅ένος, εκλέχτηκε Βουλευτής Αθηνών του Κό΅΅ατος της ΕΔΑ. Τότε κήρυξε απεργία πείνας, ΅ε αίτη΅α την αποφυλάκιση των 10 εκλεγέντων βουλευτών της ΕΔΑ που ήταν εξορία και φυλακή. Την απεργία στα΅άτησε τη 12η ΅έρα, όταν έφεραν από την εξορία τους 7 εξόριστους βουλευτές.

Μετά την αποφυλάκισή του, το 1954, εκλέχτηκε ΅έλος της Δ.Ε. της ΕΔΑ και ανέλαβε Οργανωτικός Γρα΅΅ατέας της. Το Δεκέ΅βριο του 1956 ορίστηκε Διευθυντής της εφη΅ερίδας Η Αυγή. Στις 5 Δεκε΅βρίου 1958 τον συνέλαβαν και τον καταδίκασαν ως κατάσκοπο, αλλά, ΅ετά την έντονη αντίδραση του Ελληνικού Λαού και της Διεθνούς Κοινής Γνώ΅ης, τον αποφυλάκισαν στις 15 Δεκε΅βρίου 1962.

Στις εκλογές της 29ης Οκτωβρίου 1961 εκλέχτηκε και πάλι, παρά το γεγονός ότι ήταν φυλακή, Βουλευτής Αθηνών του κό΅΅ατος της ΕΔΑ.

Την 21η Απριλίου 1967 τον συνέλαβαν στις 2 ΅ετά τα ΅εσάνυχτα και ΅αζί ΅ε άλλους πολιτικούς ηγέτες τον κράτησαν στο Γουδί, στο Πικέρ΅ι, στη Γενική Ασφάλεια, στη Γυάρο, στο Παρθένι Λέρου και τέλος στον Ωρωπό, απ’ όπου και τον απέλυσαν το 1971.

Συνολικά καταδικάστηκε 28 φορές για την πολιτική δραστηριότητά του, από τις οποίες τρεις φορές σε θάνατο, και παρέ΅εινε στις φυλακές 11 χρόνια και 5 ΅ήνες και άλλα 4 χρόνια και 6 ΅ήνες εξορία. Παρέ΅εινε, δηλαδή, κρατού΅ενος (φυλακή και εξορία) 16 χρόνια σε όλη του τη ζωή.

Το 1968 καταδίκασε την εισβολή στην Τσεχοσλοβακία.

Μετά την απόλυσή του αγωνίστηκε εναντίον της δικτατορίας και το 1974 βοήθησε στην ανασυγκρότηση της ΕΔΑ, της οποίας ήταν Γρα΅΅ατέας ως το 1985 και Πρόεδρος από το 1985 έως το 1989.

Το 1981 εκλέχτηκε πρώτος Βουλευτής της Αθήνας, συνεργαζό΅ενος ΅ε το ΠΑΣΟΚ.

Το 1984 εκλέχτηκε Ευρωβουλευτής, συνεργαζό΅ενος ΅ε το ΠΑΣΟΚ.

Το 1985 εκλέχτηκε Βουλευτής Β' Πειραιά, συνεργαζό΅ενος ΅ε το ΠΑΣΟΚ

Υπήρξε ΅έλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Διεθνούς Οργάνωσης Δη΅οσιογράφων, ΅έλος του Προεδρείου της Παγκόσ΅ιας Ο΅οσπονδίας Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης (FIR) και ΅έλος του Προεδρείου του Παγκοσ΅ίου Συ΅βουλίου Ειρήνης.

Τι΅ήθηκε το 1958 ΅ε το Διεθνές Βραβείο Δη΅οσιογραφίας, το 1959 ΅ε το χρυσό ΅ετάλλιο Ζολιό Κιουρί του Παγκοσ΅ίου Συ΅βουλίου Ειρήνης και το 1963 ΅ε το χρυσό Βραβείο Λένιν για την Ειρήνη.

Πέρα από την αρθρογραφία του σε εφη΅ερίδες και περιοδικά από το 1942 ΅έχρι σή΅ερα, έχουν εκδοθεί σε βιβλία τα έργα του: Η Ιστορία του Βιβλίου (1974), Από τη Δικτατορία στη Δη΅οκρατία (1974), Το Φαινό΅ενο της Αλλοτρίωσης στη Γλώσσα (1977), Βίγλα Μνή΅ης (1981), Η Συνείδηση της Πετραίας Γης – Κυκλαδογραφές (1997), Ύδωρ, Αύρα, Νερό (2001), Ο ’νθρωπος και η Φύση (2002), Εθνική Αντίσταση 1940-1945 (2006).

Υπήρξε Επίτι΅ος Πρόεδρος της Επιτροπής Μελέτης και Αξιοποίησης του έργου της ΕΠΟΝ (ΕΜΑΕΕ), Πρόεδρος της Επιτροπής Συ΅παράστασης στον Αγώνα του Λαού των Σαχράουι και του Απελευθερωτικού Μετώπου (POLISSARIO), Πρόεδρος της Επιτροπής Ίδρυσης Βιβλιοθηκών.

Πέρα από την προσφορά του στην Εθνική Αντίσταση, στην αποκατάσταση της Δη΅οκρατίας και στους κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες στη χώρα ΅ας, βρέθηκε στο πλευρό των Παλαιστινίων, των Κούρδων, των Τούρκων πολιτικών κρατου΅ένων, των Κυπρίων, των Σαχράουι, των Αρ΅ενίων, των Σέρβων του Οτέλο ντε Καρβάλιο της Πορτογαλίας. Με την αρθρογραφία του και την ά΅εση παρουσία του δίπλα σε όσους αγωνίζονταν για τα δίκαια αιτή΅ατά τους. Μαζί ΅ε τους Κύπριους στην Κύπρο, ΅ε τους ’γγλους ανθρακωρύχους στην Ουαλία, ΅ε τους Παλαιστίνιους στην Παλαιστίνη, ΅ε τους Σέρβους στο Βελιγράδι, στο Πάλε και στο Σεράγεβο, ΅ε τους Ιρακινούς στη Βαγδάτη, ΅ε τους Σαχράουι στη Δυτική Σαχάρα, ΅ε τους Αρ΅ένιους στην Αρ΅ενία, ΅ε τους διαδηλωτές στη Γένοβα εναντίον της Νέας Τάξης Πραγ΅άτων και της Παγκοσ΅ιοκρατίας.

Σή΅ερα είναι Πρόεδρος του Εθνικού Συ΅βουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερ΅ανίας προς την Ελλάδα.

Στις δη΅οτικές εκλογές του 1986 ξεκίνησε ΅ια νέα πορεία για την κοινωνικοποίηση των ΅έσων της πολιτικής εξουσίας, δη΅ιουργώντας ένα πρόγρα΅΅α-πρότυπο για την αναβίωση της Αυτοδιοίκησης, ΅ε τη συ΅΅ετοχή του πολίτη στα Κοινά. Εκλέχτηκε Πρόεδρος Κοινότητας στ’ Απεράθου της Νάξου, το χωριό όπου γεννήθηκε, και εισήγαγε το θεσ΅ό της ’ ΅ ε σ η ς Δ η ΅ ο κ ρ α τ ί α ς στη λήψη και στην εκτέλεση των αποφάσεων.

Το 1986 η Ελληνική Γεωλογική Εταιρεία τον τι΅ά ανακηρύσσοντάς τον Επίτι΅ο Μέλος της, για τη συ΅βολή του στη διάδοση των γεωεπιστη΅ών, την προσφορά του στις Γεωεπιστή΅ες και στο Περιβάλλον και την προώθηση των δίκαιων αιτη΅άτων των γεωεπιστη΅όνων.

Το 1994 ανακηρύσσεται Επίτι΅ο Μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Διαχείρησης Υδάτινων Πόρων.

Το 1995 ανακηρύσσεται Επίτι΅ο Μέλος της Ελληνικής Υδροτεχνικής Ένωσης.

Το 1996 ο Σύνδεσ΅ος Γεωλόγων-Μεταλλειολόγων Κύπρου τον ανακηρύσσει Επίτι΅ο Μέλος του.

Το 1996 αναγορεύεται Επίτι΅ος Διδάκτορας του Πανεπιστη΅ίου Πατρών για την προσφορά του στις Γεωεπιστή΅ες και στην Προστασία του Περιβάλλοντος.

Το 1997 τι΅ήθηκε ΅ε το Μεγαλόσταυρο του Φοίνικα, από τον Πρόεδρο της Δη΅οκρατίας, για τις πολλές υπηρεσίες που πρόσφερε στην Πατρίδα.

Το 2001 αναγορεύεται Επίτι΅ος Διδάκτορας του Αριστοτελείου Πανεπιστη΅ίου Θεσσαλονίκης, για την προστασία των Υδάτινων και Εδαφικών Πόρων και του όλου Φυσικού Περιβάλλοντος.

Το 2001 τι΅ήθηκε ΅ε το Αργυρό Μετάλλιο από την Πανελλήνια Ο΅οσπονδία Εκδοτών Βιβλιοπωλών.

Έχει ανακηρυχθεί Επίτι΅ος Δη΅ότης από τους Δή΅ους Καλα΅αριάς, Λέρου, Γαστούνης, Κέρκυρας, Δο΅νίστας, Αρκαλοχωρίου, Τρικάλων, Καντάνου, Μήλου, Εστιαιώτιδας, Αιγάλεω, Λευκί΅ης, Ανθε΅ίων, Κω, Δικαίου, Ηρακλειδών, Υπάτης, Συκεών, Γαλατσίου, Σιβρίτου, Κουρητών, Κόφινα, Βιάννου, Αγίων Αναργύρων Αττικής, Μαρκόπουλου και Χαλκίδας.

Το 2002 το Γεωτεχνικό Επι΅ελήτηριο Ελλάδας τον ανακηρύσσει Επίτι΅ο Μέλος του, για την προσφορά του στην Επιστή΅η του Νερού και στην Προστασία του Περιβάλλοντος.

Το 2003 το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο τον ανακηρύσσει Επίτι΅ο Διδάκτορα, για την προσφορά του στην Επιστή΅η της Γεωλογίας και στη Μεταλλευτική και για την κοινωνική και πολιτική προσφορά του στο σύνολο.

Στις εκλογές της Αυτοδιοίκησης του 2002, ως επικεφαλής του συνδυασ΅ού Ενεργοί Πολίτες, για τη Διευρυ΅ένη Νο΅αρχία Αθηνών-Πειραιώς, εκλέχτηκε Νο΅αρχιακός Σύ΅βουλος στην Υπερνο΅αρχία και στη Νο΅αρχία Αθηνών, ενώ ο συνδυασ΅ός του πήρε πάνω από το 11% των ψήφων.

Το 2006 η Ακαδη΅ία Αθηνών τον τι΅ά, ΅αζί ΅ε τον Απόστολο Σάντα, ΅ε το χρυσό ΅ετάλλιο, για το κατέβασ΅α της σβάστικας από την Ακρόπολη τη νύχτα της 30ής προς την 31η Μαΐου 1941.

Το 2008 το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστή΅ιο Αθηνών τον ανακηρύσσει Επίτι΅ο Διδάκτορα του τ΅ή΅ατος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής, για τη συ΅βολή του στις έρευνες στον το΅έα της Γλωσσολογίας.

Το 2010 εκλέχτηκε Δη΅οτικός Σύ΅βουλος στο Δή΅ο Πάρου, επικεφαλής της Κίνησης Ενεργών Πολιτών Πάρου.

Το 2011 τι΅ηθηκε από τη Δη΅οκρατία της Γαλλίας.

Στις εκλογές της 6ης Μαΐου και της 17ης Ιουνίου 2012 εκλέχτηκε Βουλευτής Επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ. 1999-2000.